6 Şubat 2013 Çarşamba

Hırsız mısın hırsız be kardeşlik!

Çalıntı Türk eserleri çini Louvre

Sanat Hırsızlığı

"Bu bir sanat hırsızlığıdır"  II.Selim Türbesi, İstanbul Türbelerinin en güzellerinden biri olup,  Mimar Sinan tarafından yapılmıştır. Mimar Sinan, türbenin iç tarafını tamamen ve dışta da revakların altındaki dış duvarları İznik çinileriyle donattı. İznik çini sanatından mükemmel örneklerin yer aldığı panolar türbenin giriş kapısının her iki yanına yerleştirildi. Ancak bugün panolardan solda olanı, diğerine göre daha soluk renkteydi ve bir gün bunu Milliyet Gazetesinden bir gazeteci fark etti.

Sıtkı Olçar'a şükran


Burada bir parantez açıyorum : Okuyucu yorumlarını okursanız orada göreceksiniz ben Milliyet Gazetesinden bir gazeteci dedim ama Fatma Hanım da diyor ki bu işi ilk fark eden ünlü Çini Ustamız Sıtkı Olçar'dır. TRT Belgeselinde seyretmiş.  Hayat işte böyle bir şey hepimiz birbirimizden öğrenerek ilerliyoruz.Şimdi parantezi kapatıyorum.

İsviçreli seyyahın Ernest Mamboury

Asıl bu hırsızlığı yıllar önce bir İsviçreli seyyah fark ketti ama biz onu fark edemedikİsviçreli seyyahın Ernest Mamboury. Pek okur yazar olmadığımızdan öyle o sahte çinilere melül melül baktık! 

Evet, solgun çiniler sahteydi. Müze Müdürü Jale Dedeoğlu hemen bir araştırma yaptırdı ve sonuç ortaya çıktı: Çiniler 1882 - 1896 yılları arasında Sultan Abdülhamit'in dişçiliğini de yapan eski eser kaçakçısı Albert Dorigny'di. Adam bizi sağlam çinileri laf ebeliği ile restore etmek için almış Fransa’nın Sevr şehrinde "Choisleroi Seine" adlı çini atölyesinde taklit ettirmiş.  


Çalınan çinilerimiz

Hırsız Alert Dorigny efendi kopya çiniler için Osmanlı Devletinden eşek yükü ile de para almış. Yetmemiş üstüne bir de gerçek çinileri Fransa Louvre Müzesi’ne satarak olayı “kaymaklı ekmek kadayıfı” moduna getirmiş. Bu üstat hırsıza şapka çıkarıyorum, aferin diyorum. Dünya onunla ne kadar gurur duysa azdır.

Kalifiye hırsız Albert Dorigny’den bu eserleri para ile aldığını ve faturayı Dışişleri ve kültür Bakanlığımıza gösteren Fransa’ya söyleyecek söz bulamıyorum. Oğulları Osman, Süleyman, cihangir, Mustafa ve Abdullah ile aynı türbede yatan Sultan II. Selim’in kemikleri bu eserlere sahip çıkamadığımızın için sızlıyordur, herhalde! Ben bireysel öküzlüğüm ve çaresizliğim karşısında atalarımdan özür diliyorum.

Bu çağda “Sanat Hırsızlığı” hiç kimseye yakışmadığı gibi Fransa’ya da yakışmıyor. Bu sanat hırsızlığını ilk keşfeden. İsviçreli seyyah Ernest Mamboury için ayrıca bir post yazacağım.

Şimdi asıl şaşılacak olay geliyor! İstanbul’un ilk rehberini hazırlayan kişi bir İsviçreli seyyah olan Ernest Mamboury.

Louvre'da çalıntı Türk eserleri

Louvre! Çalınan eserlerimizi geri ver! Yoksa daha büyük bir levha oluşturup adına “Hırsız Louvre” adlı bir anıt mı dikelim istersin!



Çini Kelimesinin kökeni, etimolojisi

Etimoloji severe not: Çini kelimesinin etimolojisi “Çin” kökenlidir. Çin işi ya da Çinli demektir. Yani millet adı objeye dönüşmüştür.

Fotoğraf Kaynak:tileheritage.org