2 Ekim 2013 Çarşamba

İstanbul Masalları

2010 ajansı
Resim yazısı ekle
Şarkı şöyledir :
"Bir varmış bir yokmuş,
dünya masalmış,
her yolcudan bu handa hoş seda kalmış.
Gökten üç elma düşmüş yuvarlanmış,
herkes payına düşen elmayı almış."

Hikaye ve masal anlatıcılığı

Hafta  sonu İstanbul’da Galata Şifahanesi'nde Nazlı Çevik tarafından düzenlenen masal-hikaye anlatıcılığı atölyesine katıldım. "Yahu Bolat! Hayatın masal ne işin var masal atölyesinde" demeyin.

Masallar, kuşaklar boyu aktarılan denenmiş derin hayat bilgileriyle doludur. Masal anne, baba, büyük anne, büyük baba sıcaklığıdır. Buna rağmen nedense onu hep küçük görürüz. Bana masal anlatma deriz!

Yürüyüp yürüyüp arpa boyu yol kat edemediğiniz durumlar olmamış mıdır? Günün birinde bir varmış bir yokmuş olmayacak mıyız? Masallar sadece masal olsun diye mi anlatılır?

Masal'ın Türkler için önemi nedir?

Masal bizim için önemlidir. Bilir misiniz her masalın bitiminde gökten 3 elma düşer biri masalın kahramanına biri masalı anlatana diğeri de onu dinleyene gider. Nazlı Çevik’in anlatımına göre   “hikaye-anlatıcı-dinleyen” üçgenini atalarımız yıllar önce özetleyerek her masalın sonuna nakarat gibi eklemiş. İşte, o üç elma boşuna konmamış.

Elma mı dedin, tam mevsimi! Çok zaman oldu bir etimolojik bilgi vermedin diyenlere gelsin o zaman.

Gökten üç elma düştü

Elma yani orijinal adıyla “alma” Türkler için kutsal meyvedir. Evet evet, Adem babayı cennetten şutlattıran elma Türklerde meyvelerin anasıdır. Örneğin, elmanın kabuğunu yiyen kadınların kısırlıktan kurtulduğuna inanılır. Adem baba gibi Türkler de hep kızılelma peşinden koştur koştur teeey Orta Asya'dan buralara kadar Kızılelma ülküsüyle yol tepmişlerdir. Hakikaten de elma ağacı türünün tamamı, yeryüzüne Orta Asya'dan yayılmıştır. Yine yeryüzünde adı elma olan şehrin Kazakistan’ın Alma Ata şehri olması bir tesadüf değildir. Bayrağımızdaki "al" rengin de tesadüfün eseri olmadığını biliyorsunuz.

Masal kelimesinin etimolojisi


Araplar "masal" sözcüğünü atasözü karşılığında kullanmışlardır. Sözcük Arapça ve Aramice kökenli olmalıdır. Türkçede "mesela" diye kullandığımız kelimenin kökeni de masaldan türemiştir. Teşbih, benzetme,örnek demektir. 

İstanbul masalları var mıdır? Sanırım Kültür A.Ş’nin kitabı olacak İstanbul Masalları diye. Şöyle bir göz gezdirmiştim derleme bir çalışmaydı.