8 Nisan 2016 Cuma

Lise Kelimesinin Kökeni Etimolojisi


Şişli'de her yanım liseli gençlerle dolu


Apollon ve Liri - İstanbul Arkeoloji Müzesi
Bugün Şişli’deydim. İş toplantısı bittikten sonra sokağa çıktım. Her yerde Liseli gençler vardı. Cıvıl cılvıllar. O yıllara dönmek ister miydin Blogger Bolat? Yoo, istemezdim. Çok sıkıcı yahu, ders ders ders!

Lise veya liseli denince akla sakın Cengiz Kurtoğlu şarkısı gelmesin! Ben o şarkıdan hazzetmem, sübyancılık kokar o "liselim" şarkısı!

Neyse efenim, ben nedense lise sözcüğünün anlamını bu kalabalık liseli grubu görünce merak ettim.

Merak ettim ve öğrendim, sizinle de paylaşayım dedim.
Nedir lise sözcüğünün anlamı, manası, kökeni?

Lise kelimesi Apollon’dan geliyormuş. 

Apollon Anadolu kökenli bir Yunan tanrısıdır. Mitolojide müziğin, sanatın, güneşin, kehanetin, bilgeliğin tanrısıdır. 

Apollon Likyalı olduğu için Atina'da ona bir bahçe kurulmuş ve adına da "Likeum" denmiş. Bu likeum’da Aristotales okul kurmuş! İşte bundan kelli olmuş sana Likeum, Liseum ve Lise şeklini almış. Kelimenin kökeni Lykia yani Likya.

Likya okulu demek lise.

Fransa'da Napolyon bir okul kurmuş onun adına da  “Lycee” demiş. Avrupalılarda vardır Yunan mitlerine dayanmak geleneği! 

Türk Dil Kurumu Sözlüğü diyor ki biz de kelimeyi Fransızlardan almışız, halbuki Likya'dan alabilirdik. Anlaşılan Paris  bize Didim'den daha yakın gelmiş!

Bildiğiniz üzere Apollon’un tapınağı Didim’dedir.

Apollon’un muhteşem heykelini İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde görebilirsiniz. O heykelde Apollon lir çalmaktadır.

İstanbul bir hazinedir değerini bilene!