20 Kasım 2016 Pazar

Naylon Hikayesi ve Laylon İstanbul

Naylon Kelimesinin Hikayesi ve Geçmişi

Bir Naylon Hikayesi

Blogger Bolat'ın etimoloji tutkusunu biliyorsunuz. Geçenlerde bir toplantı esnasında Akform Fabrikalar Müdürü Yaşar Bilada ile tanışma fırsatı buldum. Etimoloji ve sayılarla arası iyi, ODTÜ mezunu olunca sayılarla arasının iyi olması gayet normal. Bana naylonun hikâyesini anlattı ilginç buldum paylaşıyorum.

İkinci dünya savaşı yıllarıdır. Savaştan önce Japonya dünya ipek üretiminin en önemli ülkesidir. Dayanıklı ip yapımında kendir kenevir gibi tarımsal maddeler bulunsa da hiçbiri ipeğin yerini sağlamlığının ve hafifliğinin yerini tutmuyordu.

İpek özellikle paraşüt ipi yapımında dayanaklı, esnek ve hafif olması nedeniyle tercih ediliyor ve büyük bir ticari kazanç sağlıyordu. Olası bir Japonya savaşı için BD’lilerin bolca paraşüte ihtiyacı vardı. Amerikalılara ipeği Japonlar vermeyeceğine göre ipek yerine ipek kadar sağlam hatta ondan daha ucuz bir ürün gerekiyordu.

Amerikan hükümeti ihtiyacını piyasaya bildirince Fransız orijinli Amerikan şirketi Dupont uzun bir araştırma ve geliştirme işleminden sonra ipeğin yerini alacak bir maddeyi bulur. Şimdi Japon Nippon ayvayı yemiştir. İnce bir gönderme olarak Dupont şirketi buldukları bu sağlam maddeye "Now You Lost Old Nippon” diyerekten bu kelimelerin baş harflerinden akrostiş yapmıştır.

Nippon'a Amerikan Akrostişi "Now You Lost Old Nippon"

Now
You
Lost
Old
Nippon


Yani oldu sana “Nylon” bizim ifademizle al sana “Naylon” doğada bile yüzyıllarca çözülemeyen bu naylon maddesi insanın hayatını kolaylaştırsa da dünyanın içine etmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi verilerine göre, günde 10.000 ton üzerinde çöp üretiliyormuş. Üretilen bu çöpün %10’ununu da naylon ürünler oluşturuyormuş. 

Şu İstanbul'a bir bakın! Koca tarihi şehir naylon kadar sahte bir şehir olmaya başladı. İstanbul arazisi abuk subuk binalar, aç gözlü müteahhitlerin elinde talan edildi. Çadır kuracak kadar şehir içinde boş alan kalmadı. 

Koca bir medeniyete sahip İstanbul oldu sana mu sana “Laylon İstanbul”

Sadece İstanbul mu naylon olan? 

Aşklar laylon, ciltler laylon, gülüşler laylon!

Siyaset hepten laylon!

Ahlak laylon, servet naylon, kültür laylon!

Çoraplar zaten naylon!