12 Aralık 2017 Salı

Dimitri Kantemir'in 300 Yıl Sonra Gelen Ziyaretçisi



Kelleyi Kurtaran Dimitri Kantemir

İstanbul ilginçliklerle doludur. Geçen gün Fener Balat Sırtından Fatih'e doğru yürürken aklıma düştü.  Daha doğrusu yolumun üstünde buldum blog yazımı. Fener Rum Lisesi'ne doğru çıkarken Merdivenli Mektep Sokak'ın girişinde Dimitri Kantemir Müzesi'ni gördüm. Gerçi ziyaret etmek için vaktim olmadı ama bahçesini gezmiş oldum en azından. Konuyla ilgili ilginç bir hikâyeyi Hürriyet'te Ersin Kalkan yazmıştı ben de size aktarayım istedim.

Yıl 1995, Romanya Cumhurbaşkanı  ülkemizi ziyaret ederek, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’den, İstanbul’un Fener semtinde bulunan Dimitri Kantemir sarayının restore edilerek müzeye dönüştürülmesini rica eder. Ve yıl 1996, UNESCO bu yılı Dimitri Kantemir Yılı ilan eder. 

Dönemin İstanbul Valisi, kültür işlerinden sorumlu yardımcısını yanına çağırıp çalışma yapmasını ister. Vali yardımcısı, ertesi gün, Dimitri Kantemir’in harabeye dönmüş sarayının kapısını çalar. O sırada sarayı Milli Emlak’tan kiralamış olan eski muhtar kapıyı açar. Vali yardımcısı, "Dimitri Bey’le görüşmek istemiştik, kendileri burada mı?" diye sorar. "Biraz geç kaldınız" der kiracı gülerek, "Yaklaşık üç yüzyıl önce prens saraydan ayrıldı..."


Dimitri Cantemir Museum İstanbul, Fener, Balat
Dimitri Kantemir, Osmanlı’ya başkaldırarak bağımsızlık sürecini başlattığı için Romanya ve Moldova’nın en önemli milli kahramanı olarak görülür. Peki, Romanya ve Moldova'nın milli kahramanı voyvoda Dimitri'nin İstanbul'da işi nedir Blogger Bolat dediğini duyar gibiyim!

Moldova ve Romanya'nın eski adı Eflak ve Boğdan’dır. Burada bey yani "voyvoda" seçilenler oğullarından birini İstanbul’a rehine olarak gönderirlerdi. Osmanlı padişahına itaatsizlik ya da isyan durumunda bu çocukların kellelerini giderdi. Babası voyvoda seçildiğinde Dimitri henüz 12 yaşında olduğundan büyük abisi Antiyoh’u İstanbul’a gönderdiler. Üç sene sonra Antiyoh Boğdan’a dönerek yerini Dimitri’ye bıraktı. Fener’de Boğdan prensliğinin sarayına yerleşen genç adam, tam 22 yıl boyunca İstanbul’da ikamet etti.

Ama 1693’te babasının yerine Boğdan beyliğine seçildi. Osmanlı yönetimine isyan etti. Kellesi Rus Çarına sığındığı için alınamadı. Kantemir Rusya'ya yerleşti ve orada öldü.